Marianne van ViVa! Zorggroep was zeven jaar geleden sceptisch over beeldzorg. "Ik vond het eigenlijk wel triest. Waar gaan we heen? Moeten we nou met een beeldscherm gaan werken en waar is de warme hand?" Nu geeft ze dagelijks beeldzorg. En heeft ze een heel andere mening :-)
In aflevering 1 van de podcast Tech die zorgt vertellen Marianne (ViVa! Zorggroep) en Irma (De Zorgcirkel) over wat beeldzorg in de praktijk allemaal kan zijn. Beide zijn ervaren wijkverpleegkundigen. Irma heeft bij haar organisatie een eigen digizorgteam opgezet. Wij pikten drie praktijkverhalen en een aantal inzichten uit hun gesprek.
Een echtpaar in Duitsland
Bij Irma kwam een case manager dementie aan tafel. Ze zat met de handen in het haar. Een echtpaar zat klem: wonden, ontregelde diabetes, en meerdere keren per jaar in Duitsland bij hun dochter. Geen enkele zorgorganisatie wilde de zorg oppakken.
Irma's team ging kijken. Daar bleek meneer prima zelf de wond van mevrouw kon verzorgen. Hij oefende eerst onder begeleiding, met de wondverpleegkundige erbij. Toen het stel naar Duitsland vertrok, ging een tablet voor senioren mee. Drie keer per week keek het team mee, een foto ging in het dossier, de wondverpleegkundige beoordeelde op afstand. Stond het stel weer in Nederland, dan ging het fysieke team langs voor de puntjes op de i. "Op die manier konden de mensen leven zoals ze leefden," zegt Irma. "En hadden ze zorg zoals het nodig was."
Stoma, insuline en twijfel
Bij Marianne is het de twijfel die ze wegneemt. Een van haar cliënten heeft een stoma. De handeling? Doet hij prima. Maar telkens twijfelt hij of de huid er goed uitziet. Marianne kijkt via het beeldscherm mee terwijl hij de plak verwisselt.
Hetzelfde geldt voor cliënten die insuline spuiten. Heb ik de juiste eenheden? Pak ik de juiste pen? Allemaal goed via beeld te controleren. Een wijkteam hoeft daar niet speciaal voor langs.
Douchen met valangst
Aanvragen voor hulp bij het douchen blijken bij De Zorgcirkel vaak een ander probleem te zijn. De cliënt kan zelf douchen. Het probleem is de angst om te vallen. En dat niemand het merkt. De oplossing van Irma's team: een tablet. Iemand belt in voor het douchen. Ze spreken een tijdstip af waarop de cliënt klaar denkt te zijn met douchen, aankleden en bijkomen. Op dat moment belt het team nogmaals. Geen contact? Dan komt er fysiek iemand kijken. "Het is in deze tijd niet meer te verantwoorden dat een collega een half uur met de armen over elkaar in de woonkamer zit omdat iemand bang is om te vallen," zegt Irma.
Het beeld van de tablet
Wat opvalt aan deze voorbeelden: de zorgvraag zit zelden in de handeling zelf. Hij zit in onzekerheid, angst, afstand. Beeldzorg pakt die kern aan. En de warme hand waar Marianne zo bang voor was? Die blijkt er wél te zijn. "Mensen zitten echt klaar aan tafel met de tablet. Op het moment dat je belt zit je meteen tegenover elkaar." Irma kreeg bijvoorbeeld de opmerking: "ik kan je alleen geen kopje koffie aanbieden". Ze heeft er een grapje van gemaakt. Voor de volgende keer spreken ze af dat allebei een kopje koffie klaarzetten voordat ze 'inloggen'. "Dan drinken we samen een kopje koffie."
Twee aanpakken, twee organisaties
Wat beeldzorg in de praktijk kan, is dus breder dan veel mensen denken. Maar dat roept een volgende vraag op: hoe organiseer je het in je organisatie? Het is een vraag waar veel zorgorganisaties nu mee bezig zijn.
Bij De Zorgcirkel werkt sinds vorig jaar een apart digizorgteam. Irma zette dat op omdat beeldzorg vanuit de reguliere wijkteams vooral in de middag terechtkwam. Een praatje houden, als er ruimte was. Maar medicatiebegeleiding in de ochtend, of een belmoment voor het douchen, paste niet in de looproute van een wijkverpleegkundige. Een tablet pakken tussen huisbezoeken door, in de auto of in de stromende regen. Dat is geen manier om kwalitatief goede beeldzorg te leveren.
Het digizorgteam bestaat uit vier ervaren zorgprofessionals die door fysieke klachten de zorg aan huis niet meer goed konden leveren. Voor hen betekent het digiteam dat ze hun vak kunnen blijven uitoefenen. Inmiddels heeft De Zorgcirkel besloten in alle vier de regio's zo'n eigen digihuiszorgteam op te richten.
Andere organisaties pakken het anders aan. Soms blijven de wijkverpleegkundigen verantwoordelijk voor de beeldzorg van hun eigen cliënten, soms is er een mengvorm met een digiteam. De zoektocht naar de beste werkwijze is op veel plekken nog volop gaande.
En bij jouw organisatie? Hoe is het geregeld?
Kijk en luister hier de podcast
Eigen digizorgteam of bij de wijkverpleegkundigen?
Hoe hebben jullie het in jouw organisatie geregeld en waarom? Log in op de community en deel je ervaring op het forum. Daar lezen leden uit de hele regio mee.